BİLGİ YARIŞMASINA KATIL

F.6.2.1. Destek ve Hareket Sistemi Konusu Detayları

F.6.2.1. Destek ve Hareket Sistemi Konusu ait detaylar, konuya ait kazanımlar. Kazanımlar için lütfen kazanıma tıklayınız.

Açıklama

F.6.2.1. Destek ve Hareket Sistemi
Önerilen Süre:
4 ders saati
Konu / Kavramlar: Kıkırdak, kemik ve kemik çeşitleri, eklem ve eklem çeşitleri, kaslar ve kas çeşitleri
F.6.2.1.1. Destek ve hareket sistemine ait yapıları örneklerle açıklar.
a. Kemiklerin yapısına girilmeksizin kemik çeşitleri kısa, uzun ve yassı olarak verilir.
b. Eklem çeşitleri ayrıntılara girilmeksizin verilir.
c. Kas çeşitlerinin çalışma prensipleri (istemli - istemsiz) ve yorulma durumları çerçevesinde verilerek ayrıntılı yapısına girilmez.

Kazanım Bileşenleri:
  • Destek ve hareket sistemini ve görevini açıklama
  • Destek ve hareket sistemini oluşturan yapıları listeleme
  • Kemikleri şekillerine göre sınıflandırma
  • Kısa kemikleri tanımlama
  • Kısa kemiklere örnek verme
  • Uzun kemikleri tanımlama
  • Uzun kemiklere örnek verme
  • Yassı kemikleri tanımlama
  • Yassı kemiklere örnek verme
  • Kıkırdak dokunun yapısını açıklama
  • Kıkırdak dokunun görevlerini açıklama
  • Kıkırdak dokunun vücudumuzda bulunduğu yerlere örnek verme
  • Eklemleri ve görevini açıklama
  • Eklemleri hareket yeteneklerine göre sınıflandırma
  • Yarı oynar eklemleri açıklama
  • Oynar eklemleri açıklama
  • Oynamaz eklemleri açıklama
  • Eklem çeşitlerini iskelet modeli üzerinde gösterme
  • Kasları ve görevini açıklama
  • Kas çeşitlerini listeleme
  • Çizgili kasları açıklama
  • Düz kasları açıklama
  • Kalp kasının genel özelliklerini açıklama
  • Zıt çalışan kasların çalışma mekanizmasını açıklama
  • İskelet sistemini oluşturan yapıları listeleme
  • İnsan iskeletinin kısımlarını listeleme
  • Kemiği ve görevini açıklama
  • Kemik çeşitlerini iskelet modeli üzerinde gösterme
  • Yarı oynar eklemlere örnek verme
  • Eklem sıvısını tanımlama
  • Oynar eklemlere örnek verme
  • Oynamaz eklemlere örnek verme
  • Çizgili kaslara örnek verme
  • Düz kaslara örnek verme
  • Kalp kasının sadece kalpte bulunduğunu belirtme

Destek ve Hareket Sistemi

İskeletimizi oluşturan kemikler ve eklemler ile vücudumuzda bulunan kaslar destek ve hareket sistemini oluşturur. Destek ve hareket sistemi; hareket etmemizi sağlama, vücudumuza destek ve şekil verme ve iç organlarımızı koruma gibi önemli görevlere sahiptir.

Kemikler

Kemiklerimiz canlı hücrelerin ve dokuların bir araya gelmesiyle oluşur. İçerdikleri kalsiyum ve fosfor mineralleri sebebiyle sert bir yapıya sahip olan kemiklerimiz dış görünüşlerine göre; uzun kemikler, kısa kemikler, yassı kemikler ve düzensiz şekilli kemikler olarak gruplandırılır.

  • Uzun kemikler, boyu enine göre daha uzun olan kemiklerdir. Koldaki omuzdan dirseğe, dirsekten bileğe kadar olan kemikler ile bacaktaki kalçadan dize ve dizden ayak bileğine kadar olan kemikler uzun kemiklerdendir.
  • Eni, boyu ve kalınlığı yaklaşık olarak eşit olan kemiklere kısa kemikler denir. El ve ayak bileklerindeki kemikler kısa kemiklerdir.
  • Levha şeklinde, eni ve boyu fazla fakat kalınlığı çok az olan kemiklere yassı kemikler denir. Kafatası, kürek ve göğüs kemikleri yassı kemiklerdir.
  • Belli bir şekli olmayan kemikler ise düzensiz şekilli kemikler olarak adlandırılır. Omurlar ve yüzümüzdeki bazı kemikler ve kulaktaki çekiç, örs, üzengi kemikleri düzensiz şekilli kemiklerdendir.

Eklemler

Kemiklerin birbirine bağlandığı yerde bulunan ve kemiklerin rahat hareket etmesini sağlayan yapılara eklem denir. Bu yapı sayesinde iskelet esnekliğini kazanır ve kemiklerin birbirine sürtünmesi önlenir. Eklemler hareket yeteneklerine göre; oynamaz eklemler, yarı oynar eklemler ve oynar eklemler olmak üzere üç gruba ayrılır.

  • Oynamaz (hareketsiz) eklemler, uçları testere ucu gibi olan kemiklerin birbirine sıkıca bağlandığı yerlerde bulunur. Oynamaz eklemler tek parça kemik görünümündedir. Kafatası ve kalça kemikleri arasında oynamaz eklemler bulunur.
  • Yarı oynar eklemler, belirli bir yönde sınırlı ölçüde ve hafif bükülerek hareket edebilen eklemlerdir. Yarı oynar eklemler, omurganın bel ve sırt bölgesindeki omur kemikleri arasında bulunur.
  • Oynar (hareketli) eklemler, farklı yönlerde hareket edebilen eklemlerdir. Oynar eklemlerde iki kemik arasında serbest hareketi sağlayan eklem boşluğu bulunur.
  • Bu boşluğun içinde eklem uçlarına kayganlık vererek kemiklerin rahat hareket etmesini sağlayan eklem sıvısı yer alır. Kol ve bacaklarda oynar eklemler bulunur.

Kaslar

Vücudumuzda hareketi sağlayan ve kasılıp gevşeme yeteneğine sahip olan yapılara kas adı verilir. Yapılarına, bulundukları yerlere ve kasılma durumlarına göre kaslar; çizgili kaslar, düz kaslar ve kalp kası olmak üzere üç grupta incelenir.

  • Çizgili (iskelet) kaslar, kol ve bacak kemikleri gibi iskeletimizi oluşturan kemiklerin üzerinde bulunur. Tendon adı verilen yapılar ile kemiklere bağlanan çizgili kaslar isteğimizle çalışır. Bu tip kaslar, hızlı kasılabilir ancak uzun süre çalışamaz yani çabuk yorulur. Çizgili kas hücreleri mikroskop altında kırmızı renkli görülür ve çok sayıda çekirdekleri vardır.
  • Düz kaslar, isteğimiz dışında, yavaş ve uzun süre yorulmadan çalışan kaslardır. Sindirim, solunum, boşaltım gibi sistemleri oluşturan organlarda ve damarlarda bulunur. Düz kas hücreleri mikroskop altında beyaz renkli görünür ve hücrelerinde tek çekirdek bulunur.
  • Kalp kası ise yapı olarak çizgili kasa benzese de isteğimiz dışında çalışır. Tüm yaşamımız boyunca düzenli olarak yorulmadan çalışan kalp kası, kırmızı renkli hücrelere sahiptir.
Çizgili Kaslar
Çizgili Kaslar

Düz Kaslar
Düz Kaslar

Kalp Kası
Kalp Kası

Zıt Çalışan Kaslar

Hareket etmemizi sağlayan çizgili kaslar genellikle çiftler hâlinde çalışır. Hareket sırasında kas çiftleri zıt hareketler yapar. Bir kas kasılırken diğeri gevşer. Örneğin kolumuzu bükerken dirsek ile omuz arasındaki kaslardan öndeki kaslar kasılır, arkadaki kaslar gevşer. Kolumuzu açarken ise öndeki kaslar gevşer, arkadaki kaslar kasılır.

Sınav KONUYLA İLGİLİ KAZANIM SORULARINA BURADAN ULAŞABİLİRSİNİZ

Kaynak: EBA

Kazanımlar

F.6.2.1. Destek ve Hareket Sistemi konusuna ait kazanımlar aşağıdaki gibidir, kazanıma ait açıklama ve detayları kazanımın üzerine tıklayarak görebilirsiniz...
F.6.2.1.0. Tüm kazanımları veya birden fazla kazanımı kapsayan sorular için.
F.6.2.1.1. Destek ve hareket sistemine ait yapıları örneklerle açıklar.
Konuya Ait Sorular Ünitedeki Tüm Konular Ana Sayfa
Yardım
GÜNCELLEMELER:
Yardım konuları için tıklayınız...
Arama
İstatistikler
Toplam Soru Sayısı: 3719

Test: 1807 (%49)
Boşluk Doldurma: 582 (%16)
Doğru Yanlış: 941 (%25)
Klasik: 315 (%8)
Bulmaca-Kavram Ağı: 74 (%2)