FB.6.5.1. Genleşme ve Büzülme

Bu konuya ait sorular aşağıda listelenmektedir. Akıllı tahtada veya birebir çalışmalarda kullanmak için filtreleri kullanabilirsiniz.

Toplam 46 soru bulundu. Şu an 41 ile 45 arası listeleniyor.
Yazı Boyutu:
41. Soru (ID: 4600)

Farklı uzunlukta ve sıcaklıktaki bakır metal levhalar birbirlerine şekildeki gibi perçinleniyor.

Bir süre sonra perçinlenmiş metal levhalar aşağıdaki görünümü alıyor.

Başlangıçta X metal levhasının boy uzunluğunun Y metal levhasından fazla olduğu bilindiğine göre aşağıdaki soruları cevaplayınız?

1) X ve Y metal levhaların ilk sıcaklığı arasındaki ilişki nasıldır?
......................................

2) Isının maddelere olan etkileri nelerdir?
.....................................


Hata Bildir / Çözüm Öner
Açıklama / Çözüm Yolu:

1) X ve Y metal levhaların ilk sıcaklığı arasındaki ilişki nasıldır?
X > Y

2) Isının maddelere olan etkileri nelerdir?
Sıcaklığın artması ya da azalması boy değişimlerine (hacim değişimlerine / genleşme ve büzülmeye) neden olur.

Ünite FB.6.5. Maddenin Ayırt Edici Özellikleri
Konu FB.6.5.1. Genleşme ve Büzülme
Kazanım FB.6.5.1.1. Isı etkisiyle maddelerin genleşip büzüleceğine yönelik bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme

Eklendi: 08.03.2026 22:55:59 | Güncellendi: 08.03.2026 23:15:04
Kaynak:
42. Soru (ID: 4601)

İlk boyları ve kalınlıkları aynı olan X ve Y metalleri birbirine perçinleniyor.

X metalinin Y metaline göre daha fazla genleştiği biliniyor ise metal çiftlerinin ısıtılma ve soğutulma durumlarındaki görünümlerini çiziniz.
 

ISITMA SOĞUTMA





 
 

Hata Bildir / Çözüm Öner
Açıklama / Çözüm Yolu:
ISITMA SOĞUTMA
Ünite FB.6.5. Maddenin Ayırt Edici Özellikleri
Konu FB.6.5.1. Genleşme ve Büzülme
Kazanım FB.6.5.1.1. Isı etkisiyle maddelerin genleşip büzüleceğine yönelik bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme

Eklendi: 08.03.2026 22:55:59 | Güncellendi: 08.03.2026 23:18:27
Kaynak:
43. Soru (ID: 4602)

Verilen metne göre soruları cevaplayınız.

Bir mühendis, şehirler arası tren hattı için demir raylar döşedi. İlk kurulum sırasında raylar düzgün ve düz görünüyordu. Ancak yaz aylarında sıcaklık çok yükseldiğinde bazı rayların eğildiği ve hat boyunca dalgalanmalar oluştuğu fark edildi.

Mühendis yaptığı incelemede bu durumun herhangi bir dış kuvvetten değil, yalnızca sıcaklık artışından kaynaklandığını belirledi.



Buna göre:

Sıcak havalarda tren raylarında meydana gelen değişimin sebebini açıklayınız.
.......................................................

Bu durumla karşılaşmamak için rayları döşerken hangi önlemleri almalıydı?
.......................................................

Kışın çok soğuk havalarda bu raylarda ne gibi değişimler olabilir?
.......................................................


Hata Bildir / Çözüm Öner
Açıklama / Çözüm Yolu:

Sıcak havalarda tren raylarında meydana gelen değişimin sebebini açıklayınız.
Sıcaklık arttığında raylar genleşir ve uzadığı için eğilebilir.

Bu durumla karşılaşmamak için rayları döşerken hangi önlemleri almalıydı?
Raylar döşenirken aralarında genleşme boşluğu bırakılmalıdır.

Kışın çok soğuk havalarda bu raylarda ne gibi değişimler olabilir?
Soğukta raylar büzülür, kısalır ve çatlama oluşabilir.

Ünite FB.6.5. Maddenin Ayırt Edici Özellikleri
Konu FB.6.5.1. Genleşme ve Büzülme
Kazanım FB.6.5.1.1. Isı etkisiyle maddelerin genleşip büzüleceğine yönelik bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme

Eklendi: 08.03.2026 22:55:59 | Güncellendi: 08.03.2026 23:43:47
Kaynak:
44. Soru (ID: 4642)
Elif, annesinin yaptığı şeftali reçelinin metal kapağını açmakta zorlanır. İlk olarak, kavanozu ters çevirip kapağını soğuk su dolu bir kapta bir dakika bekletir ama kapak yine de açılmaz. Daha sonra annesinin tavsiyesiyle aynı işlemi aşağıdaki görseldeki gibi sıcak su ile tekrarladığında kapağın kolayca açıldığını görür.

Aşağıdaki görselde Elif'in ikinci denemesi gösterilmiştir.

Elif'in ikinci denemesinin başarılı olmasının nedeni nedir? Açıklayınız...
.............................................................. .............................................................. .............................................................. ..............................................................

Hata Bildir / Çözüm Öner
Açıklama / Çözüm Yolu:
Sıcak su, metal kapağın camdan daha çok büyümesini (genleşmesini) sağlayarak sıkışan yeri gevşetmiştir.
Soğuk su, kapağın büzülmesine neden olurken, sıcak su metal kapağın genleşmesini sağlar. Metal, camdan daha hızlı genleştiği için kapak gevşer ve kolayca açılır.
Ünite FB.6.5. Maddenin Ayırt Edici Özellikleri
Konu FB.6.5.1. Genleşme ve Büzülme
Kazanım FB.6.5.1.1. Isı etkisiyle maddelerin genleşip büzüleceğine yönelik bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme

Eklendi: 01.04.2026 23:06:49 | Güncellendi: 01.04.2026 23:12:42
Kaynak: MEBİ
45. Soru (ID: 4643)

Uzun çelik köprülerin ve viyadüklerin yapımında, yolun belirli aralıklarla bölündüğü ve aralarında yandaki görselde görülen "genleşme derzi" adı verilen metal dişli boşluklar bırakıldığı görülür.

Mühendisler, bu genleşme derzlerini köprüye koyarak, yazın sıcak bir günde köprüyü hangi sorundan korumuş olurlar?
...................................................... .......................................................................... ................................................................................. ..............................................................
 


Hata Bildir / Çözüm Öner
Açıklama / Çözüm Yolu:
Köprünün aşırı genleşip çatlamasından veya bükülmesinden, yapısının bozulmasından korumuş olurlar.
Maddeler sıcaklık arttığında genleşir, sıcaklık azaldığında büzülür. Köprüler metal malzemelerden yapıldığı için mevsim değişimlerinde uzayıp kısalırlar. Yazın sıcak günlerde köprü genleşir. Eğer genleşme derzleri olmasaydı, köprü genleşirken kendine yer bulamaz ve bu durum çatlama, bükülme gibi yapısal hasarlara neden olurdu. Genleşme derzleri bu sorunu önler.
Ünite FB.6.5. Maddenin Ayırt Edici Özellikleri
Konu FB.6.5.1. Genleşme ve Büzülme
Kazanım FB.6.5.1.1. Isı etkisiyle maddelerin genleşip büzüleceğine yönelik bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme

Eklendi: 01.04.2026 23:06:49 | Güncellendi: 01.04.2026 23:12:18
Kaynak: MEBİ